Przejdź do głównej treści
polski / zł
Produkty w koszyku: 0. Zobacz szczegóły
Twój koszyk jest pusty
Otwórz wyszukiwarkę
Szukaj
Zamknij wyszukiwarkę Wyczyść Szukaj

Łysienie androgenowe – objawy, przyczyny i fototerapia LLLT

Łysienie androgenowe – gdy mieszki włosowe potrzebują wsparcia

Łysienie androgenowe to najczęstszy rodzaj utraty włosów, dotyczący zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Choroba charakteryzuje się postępującym, niebliznowaciejącym procesem utraty włosów o określonym obrazie klinicznym. Częstość jej występowania wyraźnie wzrasta z wiekiem:

  • Dotyczy ponad 50% mężczyzn poniżej 50. roku życia i ponad 70% po 70. roku życia.
  • U kobiet występuje u 3–6% populacji przed 30. rokiem życia oraz u 30–40% kobiet powyżej 50. roku życia.
Choroba ma charakter przewlekły i postępujący. Proces ten prowadzi do stopniowego osłabienia i skracania cyklu życia włosa. Jedną z nieinwazyjnych metod wspierających mikrokrążenie i metabolizm komórkowy w mieszkach włosowych jest fototerapia LLLT (Low-Level Light/Laser Therapy).

Czym właściwie jest łysienie androgenowe?

Podstawowym procesem patogenetycznym w łysieniu androgenowym jest miniaturyzacja mieszków włosowych w obszarach wrażliwych na działanie androgenów. W prawidłowym cyklu włos przechodzi przez fazę wzrostu (anagen), przejścia (katagen) i spoczynku/wypadania (telogen). W łysieniu androgenowym faza wzrostu ulega znacznemu skróceniu, a produkcja nowych łodyg staje się osłabiona. W rezultacie włosy terminalne (grube i ciemne) przekształcają się w cienkie, jasne i krótkie włosy meszkowe (vellus), aż do całkowitego zaniku aktywności mieszka.

Dlaczego powstaje łysienie androgenowe?

Rozwój choroby u obu płci wynika z nakładania się predyspozycji genetycznych oraz wpływu androgenów:

  • Dwuhydrotestosteron (DHT): To kluczowy hormon odpowiedzialny za miniaturyzację mieszków. Powstaje z testosteronu przy udziale enzymu 5 $\alpha$-reduktazy.
  • Aktywność enzymów: W mieszkach włosowych okolicy czołowej występuje wyższa aktywność 5 $\alpha$-reduktazy. Z kolei wyższe stężenie enzymu aromatazy (np. w okolicy potylicznej) zmniejsza wrażliwość mieszków na androgeny, co wyjaśnia, dlaczego włosy z tyłu głowy rzadko wypadają.
  • Dodatkowe czynniki: W patogenezie biorą udział również mikrostany zapalne wokół mieszków oraz cytokiny.

Jak wygląda łysienie androgenowe?

Morfologia utraty włosów różni się znacząco w zależności od płci:

  • U mężczyzn (typ męski):

    • Przesuwanie się linii czołowej owłosienia ku tyłowi (tzw. zakola).
    • Przerzedzenie włosów na szczycie głowy (wierzchołek/vertex).
    • Nasilenie zmian ocenia się w skali Hamiltona-Norwooda.
  • U kobiet (typ kobiecy – FPHL):

    • Centralne, rozlane przerzedzenie w okolicy czołowej i ciemieniowej z zachowaną linią czołową (skala Ludwiga).
    • Poszerzenie przedziałka określane jako objaw „choinki bożonarodzeniowej” (typ Olsena).

Gdzie najczęściej pojawiają się zmiany?

Utrata włosów obejmuje tzw. obszary androgenozależne:

  • Okolica czołowo-skroniowa i wierzchołek głowy – głównie u mężczyzn.
  • Okolica ciemieniowa i linia przedziałka – głównie u kobiet.
  • Okolica potyliczna (tył głowy) – zazwyczaj pozostaje nienaruszona ze względu na osłonowe działanie aromatazy.

Łysienie ma różne postacie – diagnostyka różnicowa

Prawidłowe rozpoznanie łysienia wymaga wykluczenia innych przyczyn utraty włosów, takich jak:

  1. Łysienie telogenowe (ostre lub przewlekłe): Wywołane m.in. stresem, niedoborami (żelazo, cynk), chorobami tarczycy czy lekowymi czynnikami wyzwalającymi.
  2. Łysienie czołowe bliznowaciejące (FFA): Charakteryzuje się bliznowaceniem i utratą brwi.
  3. Łysienie inwolucyjne (starcze): Stopniowa utrata włosów po 70. roku życia.
  4. Łysienie plackowate rozlane oraz trichotillomania.
W diagnozie podstawowym badaniem jest trichoskopia (ocena dermatoskopowa), która wykazuje m.in. heterogenność grubości łodyg (ponad 20% cienkich włosów) oraz wzrost odsetka włosów meszkowych.

Podstawowe metody leczenia (farmakoterapia)

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, leczenie obejmuje:

  • Minoksydyl (2% i 5%): Lek do stosowania zewnętrznego, stymulujący przepływ krwi w naczyniach włosowatych i poprawiający odżywienie mieszków.
  • Finasteryd (1 mg/dobę): Doustny inhibitor 5 $\alpha$-reduktazy typu II przeznaczony dla mężczyzn, blokujący przekształcanie testosteronu w DHT.
  • Metody Off-label: Dutasteryd, spironolakton (u kobiet) oraz zabiegi osocza bogatopłytkowego.

Łysienie a fototerapia LLLT – dlaczego światło może pomagać?

Fototerapia światłem o niskiej energii (ang. Low-Level Light/Laser Therapy – LLLT), wykorzystująca źródła laserowe lub diody elektroluminescencyjne (LED), stanowi uznane wsparcie w walce z łysieniem.

Fototerapia wykorzystuje światło czerwone lub bliską podczerwień (zakres długości fal 630–660 nm). Promieniowanie to mieści się w tzw. oknie optycznym skóry, co pozwala mu przenikać w głąb tkanek bez wywoływania efektu termicznego czy oparzeń.

Jak fototerapia LLLT (np. czerwone światło LED/Laser) wpływa na mieszki włosowe?

  1. Stymulacja syntezy ATP w mitochondriach Fotony światła absorptionowane są przez chromofory komórkowe w brodawce mieszka włosowego, co prowadzi do wzmożonej produkcji energii komórkowej (ATP).
  2. Wydłużenie fazy anagenu (wzrostu) Pobudzenie metabolizmu komórkowego stymuluje mieszek do powrotu do aktywnej fazy wzrostu.
  3. Poprawa mikrokrążenia (wazodylatacja) Światło stymuluje uwalnianie tlenku azotu (NO), co rozszerza naczynia krwionośne, poprawiając oksygenację i odżywienie mieszków włosowych.
  4. Działanie przeciwzapalne i biostymulacyjne Modulacja cytokin i zmniejszenie mikrostantów zapalnych w otoczeniu mieszków chroni je przed przedwczesnym przejściem w fazę wygasania.

Jak stosuje się fototerapię w domowych i gabinetowych warunkach?

  • Grzebienie, kaski i czapki laserowe/LED: Urządzenia emitujące światło z zakresu czerwieni (np. 650 nm) zostały zaaprobowane (m.in. przez FDA) jako bezpieczne i skuteczne wsparcie w leczeniu łysienia.
  • Częstotliwość i regularność: Naświetlania wykonuje się zazwyczaj 2–4 razy w tygodniu po kilkanaście minut.
  • Czas oczekiwania na efekty: Biostymulacja wymaga cierpliwości. Pierwsze zahamowanie nadmiernego wypadania włosów obserwuje się po kilku tygodniach, natomiast widoczna poprawa gęstości i grubości łodyg wymaga systematycznego stosowania przez 3–6 miesięcy.

Czy fototerapia LLLT jest bezpieczna?

Leczenie światłem o niskiej mocy jest metodą całkowicie bezbolesną i nieinwazyjną. Diody LED oraz niskoenergetyczne lasery nie emitują promieniowania ultrafioletowego (UV), dzięki czemu nie stwarzają ryzyka poparzeń słonecznych ani uszkodzeń DNA komórek.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy łysienie androgenowe jest zakaźne?

Nie. Łysienie androgenowe ma podłoże genetyczno-hormonalne i nie można się nim zarazić przez kontakt.

Czy utracone włosy mogą same odrosnąć bez leczenia?

Zazwyczaj nie. Łysienie androgenowe ma charakter postępujący. Brak działań terapeutycznych prowadzi do pogłębiania się miniaturyzacji mieszków.

Czy grzebienie i kaski LED/laserowe naprawdę działają na włosy?

Tak, badania kliniczne potwierdzają, że fotobiomodulacja falami o długości ok. 650 nm stymuluje produkcję ATP i poprawia ukrwienie brodawek włosowych, co sprzyja zahamowaniu wypadania i stymuluje odrost.

Czy kobiety mogą stosować finasteryd?

Finasteryd u kobiet stosuje się wyłącznie poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label), w wyższych dawkach niż u mężczyzn (2.5–5 mg/dobę), zawsze pod ścisłą kontrolą dermatologa i przy bezwzględnym przestrzeganiu antykoncepcji (ze względu na ryzyko teratogenne).

Ile razy w tygodniu należy stosować fototerapię LLLT?
 

Zazwyczaj zaleca się naświetlanie 2 do 4 razy w tygodniu. Dokładny schemat zależy od specyfikacji używanego urządzenia.

Kiedy będą widoczne pierwsze efekty naświetlania światłem czerwonym/LED?

Zmniejszenie wypadania włosów można zauważyć po kilku tygodniach, natomiast poprawa grubości i gęstości następuje najczęściej po 3–6 miesiącach regularnej terapii.

Bibliografia

  1. Brzezińska-Wcisło L., Rakowska A., Rudnicka L., Bergler-Czop B., Czuwara J., Maj J., Olszewska M., Placek W., Reich A., Zegarska B., Łysienie androgenowe kobiet i mężczyzn. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2018; 105: 1–18.
  2. Fryc J., Fryc I., Diody elektroluminescencyjne LED w dermatologii – stymulacja gojenia ran, Przegl Dermatol 2016; 103: 169–175.
  3. Elmets C.A. i wsp., Joint American Academy of Dermatology-National Psoriasis Foundation guidelines of care for the management and treatment of psoriasis with phototherapy, Journal of the American Academy of Dermatology, 2019; 81(3): 775–804.
  4. Avci P., Gupta G.K., Clark J. i wsp., Low-level laser (light) therapy (LLLT) for treatment of hair loss, Lasers Surg Med, 2014; 46(2): 144–151.
  5. Leavitt M. i wsp., HairMax LaserComb laser phototherapy device in the treatment of male androgenetic alopecia: A randomized, segmental hair count, double-masked clinical trial, Clin Drug Investig, 2009; 29(5): 283–292.

Lista produktów

W tej kategorii nie ma obecnie żadnych produktów