Fototerapia EXCIMER 308 nm – objawy, zastosowanie i leczenie zmian skórnych
Fototerapia EXCIMER 308 nm – gdy skóra potrzebuje precyzyjnej wiązki światła Łuszczyca oraz bielactwo nabyte to przewlekłe, zapalne lub dermatologiczne schorzenia skóry, które dotykają zarówno dzieci, jak i dorosłych. W przebiegu łuszczycy pojawiają się okresowo zaczerwienione zmiany z białosrebrzystą łuską, natomiast w bielactwie dochodzi do utraty barwnika (melaniny) i powstawania odbarwionych plam. Oba schorzenia mają charakter nawrotowy lub przewlekły, a ich nasilenie może różnić się w zależności od pacjenta. Żadne z nich nie jest chorobą zakaźną – nie można się nimi zarazić przez codzienny kontakt czy dotyk. Szczególne miejsce w nowoczesnej dermatologii zajmuje fototerapia celowana wykorzystująca światło ekscymerowe o długości fali 308 nm (zarówno w postaci lasera ekscymerowego, jak i lampy ekscymerowej).
Czym jest fototerapia EXCIMER 308 nm? Technologia ekscymerowa wykorzystuje mieszankę gazu szlachetnego (ksenonu) oraz halogenu (chloru) – XeCl. W wyniku ich wzbudzenia powstaje monochromatyczne promieniowanie ultrafioletowe z zakresu UVB o precyzyjnej długości fali 308 nm. W odróżnieniu od tradycyjnych kabin do naświetlania całego ciała (jak NB-UVB 311 nm), systemy ekscymerowe 308 nm pozwalają na wysoce precyzyjne i wybiórcze naświetlanie wyłącznie zmienionych chorobowo miejsc, oszczędzając zdrową skórę wokół ognisk.
Jak działa promieniowanie 308 nm na skórę? Mechanizm działania opiera się na biologicznym wpływie światła UVB na komórki układu odpornościowego oraz naskórek:
-
Indukcja apoptozy patologicznych limfocytów T – światło 308 nm skutecznie wywołuje zaprogramowaną śmierć limfocytów T naciekających skórę, co wygasza miejscowy proces zapalny.
-
Ograniczenie nadmiernej proliferacji keratinocytów – w łuszczycy hamuje zbyt szybkie namnażanie się komórek naskórka poprzez wpływ na syntezę DNA i geny regulatorowe (np. p53).
-
Stymulacja melanogenezy – w bielactwie promieniowanie stymuluje macierzyste komórki barwnikowe zlokalizowane w mieszkach włosowych do różnicowania, produkcji melaniiny i migracji do odbarwionych obszarów naskórka.
Wskazania do zabiegu EXCIMER 308 nm Fototerapia ekscymerowa znajduje zastosowanie w wielu opornych na leczenie schorzeniach dermatologicznych:
-
Łuszczyca plackowata (szczególnie oporne, zlokalizowane zmiany)
-
Łuszczyca owłosionej skóry głowy, dłoni, stóp oraz paznokci
-
Bielactwo nabyte (zarówno u dorosłych, jak i u dzieci)
-
Atopowe zapalenie skóry, łysienie plackowate, liszaj płaski
Dlaczego warto wybrać fototerapię celowaną 308 nm?
-
Precyzja – promień światła trafia bezpośrednio w zmianę skórną, co chroni zdrową tkankę przed fotostarzeniem i dawkami UV.
-
Wyższa dawka i szybszy efekt – możliwość zastosowania wyższych dawek promieniowania w ognisku chorobowym pozwala osiągnąć poprawę przy mniejszej liczbie ogólnych sesji zabiegowych niż w standardowej fototerapii całej sylwetki.
-
Skuteczność w trudnych lokalizacjach – doskonale sprawdza się w miejscach trudno dostępnych, takich jak owłosiona skóra głowy, dłonie, stopy czy zgięcia stawowe.
-
Możliwość terapii łączonej – świetnie współgra z leczeniem miejscowym, np. maścią z takrolimusem (w bielactwie) lub miejscowymi kortykosteroidami i analogami witaminy D3 (w łuszczycy).
Jak wygląda przebieg leczenia?
Naświetlania wykonuje się zazwyczaj 1 do 3 razy w tygodniu. Dawka światła (mJ/cm²) dobierana jest indywidualnie na podstawie fototypu skóry, minimalnej dawki rumieniowej (MED) lub stopnia pogrubienia zmiany. Sam zabieg trwa od kilku sekund do kilku minut na dany obszar i jest bezbolesny (pacjent odczuwa jedynie delikatne ciepło). Podczas procedury wymagane jest stosowanie okularów ochronnych.
Czy zabieg jest bezpieczny?
Fototerapia EXCIMER 308 nm jest uznawana za metodę bezpieczną i dobrze tolerowaną. Do najczęstych, łagodnych objawów niepożądanych należą:
-
Miejscowy rumień i zaczerwienienie
-
Uczucie pieczenia lub świąd
-
Przejściowa hiperpigmentacja (ciemnienie skóry wokół naświetlanej zmiany)
-
Rzadko: pęcherze (przy wyższych dawkach terapeutycznych)
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czym różni się EXCIMER 308 nm od lampy UVB 311 nm? Standardowe lampy UVB 311 nm emitują promieniowanie na całe ciało (w tym zdrową skórę). EXCIMER 308 nm to fototerapia celowana – działa wyłącznie na obszar dotknięty chorobą, dostarczając większą gęstość energii w krótszym czasie.
Czy fototerapia ekscymerowa boli? Nie. Podczas zabiegu odczuwa się jedynie lekkie ciepło na skórze.
Ile zabiegów jest potrzebnych, aby zobaczyć efekty? Pierwsze efekty w łuszczycy mogą pojawić się już po kilku sesjach, a wyraźna poprawa następuje zazwyczaj po 10–12 zabiegach. W przypadku bielactwa pierwsza repigmentacja widoczna jest przeważnie po kilkunastu sesjach (często w ciągu pierwszych tygodni leczenia).
Czy leczenie ekscymerowe można stosować u dzieci?
Tak. Badania kliniczne potwierdzają, że fototerapia 308 nm (np. w połączeniu z maściami immunomodulującymi) jest bezpieczną i skuteczną metodą leczenia m.in. bielactwa u dzieci.
Czy po zakończeniu terapii zmiany mogą powrócić?
Zarówno łuszczyca, jak i bielactwo są chorobami przewlekłymi o podłożu immunologicznym. Fototerapia pozwala na uzyskanie długotrwałych remisji, jednak nie eliminuje genetycznych przyczyn choroby.
Czy naświetlania EXCIMER 308 nm zwiększają ryzyko poparzeń?
Ze względu na stosowanie wysokich dawek energii w punktowych miejscach może wystąpić miejscowy rumień lub niewielki pęcherz, co jest przewidywalną reakcją tkanki i świadczy o osiągnięciu progu terapeutycznego.
Bibliografia
-
Abrouk M., Levin E., Brodsky M. i wsp., Excimer laser for the treatment of psoriasis: safety, efficacy, and patient acceptability, Psoriasis: Targets and Therapy, 2016; 6: 165–173.
-
Li P., Chen B., Li J. i wsp., 308-nm excimer lamp with 0.03% tacrolimus ointment is safe and effective to treat children with non-segmental vitiligo, Advances in Dermatology and Allergology, 2022; 39(6): 1116–1122.
-
Beggs S., Short J., Rengifo-Pardo M., Ehrlich A., Applications of the excimer laser: a review, Dermatologic Surgery, 2015; 41(11): 1201–1211.
-
Feldmann S.R., Mellen B.G., Housman T.S. i wsp., Efficacy of the 308-nm excimer laser for treatment of psoriasis: results of a multicenter study, Journal of the American Academy of Dermatology, 2002; 46: 900–906.
-
Novák Z., Bónis B., Baltás E. i wsp., Xenon chloride ultraviolet B laser is more effective in treating psoriasis and in inducing T cell apoptosis than narrow-band ultraviolet B, Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology, 2002; 67: 32–38.
